زمان آن فرا رسیده تا طبیعت را در قلب راهکارهای تصفیه آب قرار دهیم

راهکارهای تصفیه آب

پساب تصفیه نشده به طور معمول توسط طبیعت به پهنه­ آبی، تالاب­ها و دریاها هدایت می ­شود. رویکرد تصفیه­ آبی که از راهکارهای مبتنی بر طبیعت(NBS) استفاده ­کند؛ علاوه بر بهبود خدمات پساب­ زدایی، مزایای بسیاری برای افراد و محیط­­ زیست نیز، فراهم می ­سازد.

در طول تاریخ، راهکارهای تصفیه­ پساب بر اساس NBS انجام می­گرفته­ است. مثلا در کشورهایی چون چین و مصر باستان از تالاب­ها برای دفع پساب استفاده می­شده­ است. با گذشت زمان، فناوری­ هایی برای تصفیه بار بالای آلودگی پساب بدون آسیب­ رسانی به اکوسیستم­ های آبی، توسعه داده ­شد.

در سال های اخیر، با افزایش سرمایه­ گذاری بخش­ های دولتی و خصوصی، NBS به عنوان یک راهکار مبتکرانه جهت مدیریت ریسک­ های مربوط به آب از جمله تصفیه پساب شناخته شده­ است. برخی از روش­های قدیمی­ تر مانند نفوذ خاک و تصفیه­ تالاب­ها بیش از 100 سال است که وجود دارند. برخی دیگر مانند تالاب­های شناور و سیستم­های بید اخیرا توسعه یافته­ اند.

به­ کارگیری NBS در تصفیه­ پساب علاوه بر بهبود کیفیت آب حاصله، موجب فراهم ­سازی زیستگاهی مناسب برای گیاهان و جانوران، تنظیم دمای هوا در شرایط آب ­و­ هوایی گرم، کاهش دفعات بروز سیل و طوفان، تولید زیست­ توده و مواد زیستی، جداسازی کربن و استفاده مجدد از آب می­شود. با NBS می­ توان فضاهای تفریحی ایجاد کرد، مناظر شهری را بازسازی و زیباسازی نمود، مردم را به هم نزدیک کرد و روابط اجتماعی را تقویت نمود.

کتاب “راهکارهای مبتنی بر طبیعت برای تصفیه­ پساب” که اخیرا توسط IWA و TNC منتشر شده است؛ آغازی است بر شناسایی و مقایسه گزینه­ های مختلف NBS قابل استفاده در فرایندهای تصفیه­ پساب خانگی و شهری با تاکید بر پتانسیل­ مزایای مشترک آنها. در این کتاب، راهکارهای NBS بر اساس شواهد گردآوری شده از گزاره­ برگ­ها و مطالعات موردی به عنوان بخشی از فرایند تصفیه پساب خانگی شرح داده می شوند و مزایای مشترک زیست­ محیطی و اجتماعی آنها نیز؛ بیان می­ شود. برای اغلب راهکارهای عنوان شده، مطالعه موردی ارایه شده و چگونگی استفاده از این راهکارها در عمل توصیف گردیده­است.

نتایج زیر که از گزاره­ برگ­ها و مطاعات موردی استخراج شده­ا ند؛ قابلیت­های NBS را نشان می­ دهد. همچنین مشخص می­کند که در ارزیابی گزینه­ های مختلف NBS در فرایندهای تصفیه­ پساب چه نکاتی باید در نظر گرفته­ شود.

  1. NBS می­تواند گزینه­ ای بلند مدت و مقرون­ به­ صرفه برای تصفیه­ پساب باشد: در اغلب اوقات NBS اغلب از نظر انرژی، تأثیرات زیست­ محیطی، دوام و نگهداری نسبت به روش­های معمول تصفیه­ پساب مقرو­ن­ به­ صرفه­ تر است.
  2. NBS های مختلف می­ توانند برای تصفیه پساب ترکیب شوند: در کتاب شیوه ­های مختلف ترکیب به تفصیل شرح داده­ شده­ است. این ترکیب به اهداف و خصوصیات خروجی فرایند تصفیه، بستر، نیروی کار و منابع انرژی در دسترس بستگی دارد.
  3. ترکیب NBS با زیرساخت خاکستری هزینه­ ها را کاهش داده و خدمات انعطاف پذیرتری ارایه می­دهد: ادغام NBS در زیرساخت­ های خاکستری می­تواند کیفیت آب حاصله را به شیوه­ ای مقرون­ به­ صرفه بهبود دهد؛ انعطاف پذیری را افزایش دهد و مزایای متعددی برای جوامع داشته­ باشد. استفاده از تالاب­های تصفیه برای تصفیه­­ مرحله سوم یا هوادهی و استفاده مجدد از پساب با استفاده از نفوذ خاک از این دست ادغام­ها هستند.
  4. NBS می­ تواند بخشی از سیستم­ های تصفیه پساب متمرکز یا غیرمتمرکز باشد: همه NBS ها به فضای زیادی نیاز ندارند. بنابراین، می­ توان از آنها به عنوان بخشی از سیستم ­های متمرکز و غیر متمرکز تصفیه پساب در محیط­های شهری و روستایی استفاده کرد. در محیط­های پرجمعیت شهری که با محدودیت فضا روبرو هستند؛ طراحی عمودی (دیوارهای سبز) و استقرار روی سقف ساختمان (تالاب­های پشت­ بام) انتخاب­ های مناسبی هستند.
  5. نگهداری ساده ­تر به معنای عدم نیاز به تعمیر و نگهداری نیست: جهت اطمینان از کارایی فرایند تصفیه و جلوگیری از بروز تأثیرات منفی بر اکوسیستم حمایتی NBS مورداستفاده برای تصفیه فاضلاب باید به­ صورت دوره­ ای بازبینی شود.
  6. کاربرد NBS ممکن است نیازمند در نظر گرفتن معیارهای مختلفی باشد: در ابتدای توسعه پروژه، برنامه­ ریزان و متخصصان باید هزینه­ های موردنیاز برای رعایت مقررات و استاندارها، بستری که تصفیه­ پساب در آن صورت می گیرد؛ را به­ طور دقیق بررسی کنند.
  7. NBS باید متناسب با شرایط محلی باشد: کاربرد NBS در زمینه­ های مختلف، شرایط متفاوت دارد. بنابراین باید با در نظر گرفتن معیارهای مختلف طراحی و اجرا شود تا به اهداف مشخص شده برسد.
  8. در تحلیل­ های هزینه-فایده باید مزایای مشترک NBS در نظر گرفته شوند: امروزه تعداد زیادی از ابزارهای ارزیابی اقتصادی جهت محاسبه مزایای مشترک فناوری های NBS در دسترس هستند که چشم­ اندازی واضح از ارزش به­ کارگیری NBS در فرآیندهای تصفیه پساب فراهم می سازند.
  9. گذار به اقتصاد چرخشی فرصتی است برای افزایش استفاده از NBS در تصفیه پساب: از آنجایی­که NBS بازیابی منابع مانند استفاده مجدد از آب، تولید زیست­ توده و جمع­ آوری مواد زیستی را امکان ­پذیر می­ سازد؛ از رویکرد چرخشی هم پشتیبانی می­ کند.
  10. یک رویکرد چند رشته ­ای و یکپارچه می­ تواند پتانسیل NBS را به حداکثر برساند: جهت اطمینان از اجرای موفق NBS و حصول مزایای مشترک؛ لازم است تا ذی­ نفعان مختلف از مرحله طراحی در فرایند پیاده­ سازی مشارکت نمایند. مثلا مشاوره با زیست شناس در مورد چگونگی حفاظت از زیستگاه­ها و تنوع­زیستی، با طراح منظر در مورد ایجاد فضاهای تفریحی، با افراد جامعه در مورد بازخوردها و مقبولیت پروژه و با مهندسان در مورد طراحی سامانه
It’s time to put nature at the heart of wastewater solutions

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *